หน้าหนังสือทั้งหมด

อายตนะภายใน (อัชฌัตติกายตนะ)
128
อายตนะภายใน (อัชฌัตติกายตนะ)
6.3.1 อายตนะภายใน (อัชฌัตติกายตนะ)' 1. จักขายตนะ หมายถึง แดนติดต่อคือ ตา ตา หมายถึง ประสาทที่รับรูปต่างๆ ได้ อยู่ใน ลูกนัยน์ตาบางทีเรียกว่า จักขุประสาท 2. โสตายตนะ หมายถึง แดนติดต่อคือหู หู หมายถึงประ
อายตนะภายในประกอบด้วยประสาท 6 ชนิด ได้แก่ ตา ที่สัมผัสรูปภาพ, หู ที่สัมผัสเสียง, จมูก ที่สัมผัสกลิ่น, ลิ้น ที่สัมผัสรสชาติ, กาย ที่สัมผัสสัมผัสต่างๆ และใจ ที่คือจิตหรือมนุษย์ ประสาทต่างๆ มีโครงสร้างแล
อายตนะและความรู้แจ้งในพระพุทธศาสนา
130
อายตนะและความรู้แจ้งในพระพุทธศาสนา
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสว่า “รูปของสัตว์ทั้งหลายย่อมทรุดโทรม” มีคำอธิบายใน อรรถกถาว่า เมื่อคนเราผ่านชีวิต อายุที่เพิ่มขึ้นย่อมนำมาสู่ความเสื่อมโทรมทางร่างกาย ปรากฏ ความแก่ชรามากขึ้นตามลำดับ จากผมดำเ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงความเสื่อมโทรมของร่างกายตามอายุที่เพิ่มขึ้น และอธิบายถึงอายตนะ ในที่นี้หมายถึงการสัมผัสและการรับรู้ซึ่งเกิดจากการติดต่อกับสิ่งภายนอก มีการจำแนกอายตนะ 6 ประการ ได้แก่ รูป เสีย
สัททธาตุ คันธธาตุ และรสธาตุในพระพุทธศาสนา
148
สัททธาตุ คันธธาตุ และรสธาตุในพระพุทธศาสนา
2. สัททธาตุ เป็นรูปธรรมมีหน้าที่กระทบโสตธาตุ องค์ธรรมได้แก่ สัททารมณ์ มีสภาวะเป็นคลื่น ปรมาณูในอากาศ มีลักษณะสุขุมประณีตมาก พระพุทธองค์ทรงกำหนดมาตราไว้ดังนี้ 1. รถเรณู (เม็ดฝุ่น) เท่ากับ 36 ตัชชารีธุล
บทความนี้กล่าวถึงสัททธาตุ คันธธาตุ และรสธาตุซึ่งเป็นรูปธรรมในการกระทบโสตธาตุ จมูก และลิ้นตามลำดับ โดยมีความสำคัญต่อการรับรู้ผ่านประสาทสัมผัสต่างๆ สัททธาตุเป็นคลื่นที่กระทบโสตธาตุทำให้เกิดการรับรู้เสีย
ปัญญินทรีย์และลักษณะของอินทรีย์
160
ปัญญินทรีย์และลักษณะของอินทรีย์
19. ปัญญินทรีย์ ความเป็นใหญ่ทางปัญญา มีหน้าที่รู้ไตรลักษณ์ ได้แก่ ปัญญาเจตสิก (โลกียะ ) เป็นนามธรรม 20. อัญญัติตัญญัสสามิตินทรีย์ ความเป็นใหญ่ในเรื่องของโสตาปัตติมรรคญาณ มีหน้า ที่เพื่อรู้พระนิพพาน ตั
บทความนี้สำรวจปัญญินทรีย์และลักษณะของอินทรีย์ โดยกล่าวถึงความเป็นใหญ่ของปัญญินทรีย์ในเรื่องต่างๆ เช่น การรู้ไตรลักษณ์, โสตาปัตติมรรคญาณ, และอรหัตตผลญาณ รวบรวมถึงการทำงานของจักขุนทรีย์ที่รับสี การทำงาน
การเจริญวิปัสสนากรรมฐาน
170
การเจริญวิปัสสนากรรมฐาน
ของพระอริยเจ้า คือ ท่านผู้ห่างไกลจากกิเลส แล้วลงมือเจริญวิปัสสนากรรมฐาน จนได้บรรลุมรรค 4 ผล 4 ปัจจเวกขณญาณ 19 20. อนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์ มีหน้าที่ คือ กิริยาที่รู้ชัด ฯลฯ ความไม่หลง ความวิจัยธรรม สั
บทความนี้กล่าวถึงการเจริญวิปัสสนากรรมฐาน โดยเน้นที่การพัฒนาปัญญาและการรู้ธรรมเพื่อให้ได้บรรลุถึงมรรคและผลเฉกเช่นพระอริยเจ้า อธิบายถึงกิริยาและคุณลักษณะของการระลึกรู้อย่างชัดเจน รวมถึงบทบาทขององค์ต่างๆ
ความรู้เกี่ยวกับอินทรีย์ในพระพุทธศาสนา
174
ความรู้เกี่ยวกับอินทรีย์ในพระพุทธศาสนา
“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อใด เรารู้ทั่วถึงความเกิด ความดับ คุณ โทษ และอุบาย เครื่องสลัดออกแห่งอินทรีย์ 6 ประการนี้ ตามความเป็นจริง เมื่อนั้น เราจึงปฏิญาณตนว่า ได้ตรัสรู้พระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณในโลก พ
บทความนี้กล่าวถึงการเข้าใจอินทรีย์ในพระพุทธศาสนา ซึ่งประกอบด้วยอินทรีย์ 22 ชนิด และอธิบายถึงความสำคัญของอินทรีย์ทั้ง 6, 3 และ 5 ประการ โดยมีเนื้อหาที่สำคัญเกี่ยวกับการตระหนักถึงความเกิดและดับซึ่งนำไปส
องค์แห่งปฏิจจสมุปบาท
212
องค์แห่งปฏิจจสมุปบาท
10.3 องค์แห่งปฏิจจสมุปบาท ปฏิจจสมุปบาท มีองค์ประกอบซึ่งเป็นหลักการสำคัญทั้งหมด 12 ข้อ แต่ละข้อมีประเด็น ควรศึกษาให้ทราบไว้เป็นเบื้องต้น ดังนี้ 1. อวิชชา คือ ความไม่รู้ ตรงข้ามกับวิชชา ความไม่รู้ในที่น
ปฏิจจสมุปบาท ประกอบด้วย 12 องค์ที่สำคัญ ได้แก่ อวิชชา (ความไม่รู้), สังขาร (ความคิดปรุงแต่งและการแสดงออก) และวิญญาณ (การรู้แจ้งอารมณ์ต่าง ๆ) ซึ่งมีการจำแนกไว้เพื่อให้ง่ายต่อการศึกษา นอกจากนี้ยังมีการส
ความเข้าใจเกี่ยวกับเวทนาและตัณหา
215
ความเข้าใจเกี่ยวกับเวทนาและตัณหา
4. ความรู้สึกเป็นทุกข์ทางใจ (โทมนัสเวทนา) 5. ความรู้สึกเฉย ๆ คือ รู้สึกเป็นกลางๆ ไม่สุข ไม่ทุกข์ (อุเบกขาเวทนา) เมื่อกล่าวโดยสรุปแล้ว เวทนามี 2 อย่าง คือ เวทนาทางกายและเวทนาทางใจ 8. ตัณหา คือ ความทะยา
เนื้อหาในบทนี้สรุปความรู้สึกทางใจและการแยกแยะตัณหาที่เกิดจากความอยากมีความสุขหรือความทุกข์ การวิเคราะห์เวทนาที่แบ่งเป็น 2 ชนิด ได้แก่ เวทนาทางกายและเวทนาทางใจ ตัณหาที่เกิดขึ้นแบ่งเป็นต่าง ๆ ตามรูป เสี
เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๕
117
เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๕
ธีระ ประช เวสสันดรชาดก ตอน ที่ ๕ (สั ต ต ส ต ก ม ห า ท า น ) พระองค์ได้บริจาคมงคลหัตถีให้แก่พราหมณ์ทั้งแปด ที่เดินทาง มาจากแคว้นกาลิงคะ แม้พระองค์จะไม่หวั่นไหวในเหตุการณ์ที่ เกิดขึ้น แต่พระนางผุสดีผู้
ในตอนที่ ๕ ของเวสสันดรชาดก พระองค์ได้บริจาคมงคลหัตถีให้แก่พราหมณ์ทั้งแปดจากแคว้นกาลิงคะ ในขณะที่พระมารดาพระนางผุสดีรู้สึกเสียใจที่ชาวเมืองไม่เข้าใจคุณความดีของพระโอรส พระเวสสันดรไม่ย่อท้อ และเตรียมการ
ธรรมะเพื่อประช: พระเวสสันดรและการบริจาค
118
ธรรมะเพื่อประช: พระเวสสันดรและการบริจาค
ธรรมะเพื่อประช เว ส สั น ด ร ช า ด ก ตอนที ตอนที่ ๕ (สั ต ต ส ต ก มหาทาน) ๑๑๗ อีกทั้งมีคนขับถือธนูสวมเกราะประจำรถอีกด้วย นอกจากนี้พระองค์ยังทรงบริจาคสตรี ๗๐๐ นาง แต่ละ นางอยู่ในรถ สวมสร้อยทองคำประดับก
ในเรื่องราวนี้ พระเวสสันดรทรงบริจาคทรัพย์สินและเสริฟสวัสดิการแก่ผู้คนรอบข้าง ทำให้เห็นถึงอานุภาพของบุญ. พระองค์บริจาคสตรีและทาสจำนวนมาก และมีช้างมงคลที่มีความสำคัญ. การบริจาคนี้นำไปสู่การถูกเนรเทศ แต่
พญานาค ๔ ตระกูล
212
พญานาค ๔ ตระกูล
ธรรเพื่อประชาช พญานาค ๔ ตระกูล ๒๑๑ จากนั้นท่านก็ให้สวดมนต์แผ่เมตตาไปให้พญางูทั้ง ๔ ว่า วิรูปกฺเขหิ เม เมตต์ เมตต์ เอราปเถหิ เม ฉัพยาปุตเตหิ เม เมตต์ เมตต์ กณฺหาโคตมเกหิ จ เป็นต้น แล้วก็ไล่เรื่อยไป จนจ
บทความนี้พูดถึงพญานาค ๔ ตระกูล ได้แก่ วิรูปักข์, เอราปถะ, ฉัพยาปุตตะ และกัณหาโคตมะ โดยมีการสวดมนต์เพื่อแผ่เมตตาให้กับพญางูทั้งหมด และสัตว์ต่างๆ ขอให้มีเมตตาต่อกันและพ้นทุกข์ มีความสุขยิ่งขึ้น ซึ่งพญาน
ทุกข์และผลกรรม
151
ทุกข์และผลกรรม
ให้ทุกข์แก่ท่าน ทุกข์นั้นถึงตัว ๑๕๐ พระบรมศาสดาครั้นทรงนำอดีตนิทานมาตรัสเล่าจบลง แล้วทรงประชุมชาดกว่า พระราชาครั้งนั้นคือพระโพธิราชกุมาร ปุโรหิตคือพระเทวทัต ส่วนอาจารย์ทิศาปาโมกข์ คือตถาคต เราจะเห็นกั
เนื้อหาเกี่ยวกับการที่ทุกคนต้องรับผลของกรรมที่ตนทำไม่ว่าเหตุการณ์จะปรากฏเร็วหรือช้า เราจึงควรตั้งใจทำความดีและหลีกเลี่ยงการทำบาปเพราะการแก้ไขที่ปลายเหตุทำได้ยาก การปฏิบัติธรรมและทำบุญจะทำให้ชีวิตมั่นค
พระรัตนตรัย: ที่พึ่งของสรรพสัตว์
312
พระรัตนตรัย: ที่พึ่งของสรรพสัตว์
Dsuem ประชาช รัตนชาติและพระรัตนตรัย ๑๑๑ พระรัตนตรัย เป็นที่พึ่งของสรรพสัตว์ทั้งหลาย เป็นหลัก ของพระพุทธศาสนา ได้เข้าถึงพระรัตนตรัยจะได้ชื่อว่า เป็นผู้ เข้าถึงแก่นแท้ของพระพุทธศาสนา พระบรมศาสดาได้เข้าถ
พระรัตนตรัยเป็นหลักของศาสนาพุทธ เปิดเผยถึงการทำสมาธิภาวนาและบูชาพระรัตนตรัยจะนำมาซึ่งบุญใหญ่ การเข้าถึงพระอรหันต์ทำให้หมดกิเลสและมีแต่ความบริสุทธิ์ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงรัตนะในธรรมวินัยที่มีความส
รัตนชาติและพระรัตนตรัย
313
รัตนชาติและพระรัตนตรัย
ธรร รัตนชาติ และพระรัตนตรัย ๓๑๒ ชนิดนี้ เป็นธรรมที่น่าอัศจรรย์อันไม่เคยมีมาในธรรมวินัยนี้ ที่ภิกษุทั้งหลาย ได้เห็นแล้ว จึงอภิรมย์ยินดียิ่งในศาสนานี้อยู่” รัตนะ แปลว่า แก้ว เป็นวัตถุที่นำมาซึ่งความปลื้
รัตนชาติหมายถึง แก้ว ซึ่งเป็นของมีค่าที่สร้างความปลื้มปีติแก่ผู้ที่พบเห็น ในพระไตรปิฎกมีการกล่าวถึงรัตนชาติ 7 ชนิดเช่นเงิน ทอง เพชร และในไทยเรียกว่า นพรัตน์ที่ประกอบด้วยเพชร ไพลิน เป็นต้น สิ่งเหล่านี้
ผลแห่งการชวนคนมารู้จักพระรัตนตรัย
501
ผลแห่งการชวนคนมารู้จักพระรัตนตรัย
ผลแห่งการชวนคนมารู้จักพระรัตนตรัย ๕๐๐ เป็นอัศจรรย์ ถ้าคิดได้อย่างนี้ เรียกว่ามีหัวใจของพระบรมโพธิสัตว์ แม้เทวดาก็อนุโมทนาสาธุการ ต้องคิดบ่อยๆ ทำบ่อยๆ ทำไป จนกว่าบุญบารมีในตัวของเราจะเต็มเปี่ยม ปัจจุบั
บทความนี้กล่าวถึงคุณค่าของการเป็นกัลยาณมิตรในพุทธศาสนา โดยเฉพาะในเรื่องการชวนผู้คนให้มาฟังธรรม ทำทาน รักษาศีล และเจริญภาวนา หัวใจสำคัญคือการมีจิตใจของพระบรมโพธิสัตว์ที่แสดงออกถึงความมีน้ำใจและความเมตต
พระทศพลญาณและอิทธิวิธีของพระผู้มีพระภาค
488
พระทศพลญาณและอิทธิวิธีของพระผู้มีพระภาค
ธรรมะเพื่อประช พระทศพลญาณ ៤៨៧ พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น เป็นพระอรหันต์ผู้ตรัสรู้เองโดยชอบ ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ เสด็จไปดีแล้ว ทรงรู้แจ้งโลก เป็นสารถีฝึกบุรุษที่ควรฝึก ไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า เป็นครูขอ
พระทศพลญาณแสดงถึงคุณสมบัติของพระผู้มีพระภาคซึ่งมีความสามารถพิเศษในการรู้แจ้งโลกและกำหนดได้ถึงจิตของบุคคลอื่น พระองค์ทรงสามารถทำให้หนึ่งคนเป็นหลายคนหรือลบเลือนอุปสรรคต่างๆ ด้วยอิทธิวิธีที่ไม่เหมือนมนุษ
กรรมและผลของกรรมในธรรมะ
468
กรรมและผลของกรรมในธรรมะ
ธรรมะเพื่อประช มหาเศรษฐีก กากวฬิยะ ๔๖๗ นั้นมีหลักๆ ๓ ชนิด ได้แก่ทิฏฐธรรมเวทนียกรรม คือ กรรมที่ ให้ผลในภพปัจจุบัน อุปปัชชเวทนียกรรม คือ กรรมให้ผลในภพ ถัดไป และอปรูปริยายเวทนียกรรม กรรมให้ผลในภพต่อๆ ไปค
บทความนี้นำเสนอถึงประเภทของกรรมตามหลักธรรมที่รวมถึงทิฏฐธรรมเวทนียกรรม, อุปปัชชเวทนียกรรม, และอปรูปริยายเวทนียกรรม ซึ่งเกี่ยวข้องกับการทำเจตนาในการกระทำที่ส่งผลต่อชีวิตในหลายภพชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื
ความดีของสตรีในประวัติศาสตร์
70
ความดีของสตรีในประวัติศาสตร์
ธรระพี ประช ยอด นารี ศรีภรรยา ៦៩ เปล่งปลั่งดั่งทองคำ มีอวัยวะงดงามผ่องใส เหมือนท้องฟ้าที่ ปราศจากเมฆหมอก เจ้าพี่ทำบุญอะไรไว้ จึงมียศมาก ทั้งเป็น ที่รักและโปรดปรานของพระภัสดา ทั้งฉลาดในการฟ้อนรำ ขับร้อ
เรื่องราวของลดาเทพธิดา ที่เล่าให้ฟังถึงความดีความงามที่ทำให้เธอได้รับความรักและยศศักดิ์จากสามีและคนรอบข้าง โดยมีเคล็ดลับในการประพฤติที่เป็นที่รักของผู้คน ด้วยการมีจิตใจงามและความอดทน ทำให้เธอเป็นตัวอย
การบูชาพระและความศรัทธาของนายพราน
237
การบูชาพระและความศรัทธาของนายพราน
Boประช ยิ่งให้ยิ่งได้เพิ่ม ๒๓๖ เกิดศรัทธาเลื่อมใสว่า แม้ฝนจะตก พระคุณเจ้าก็ยังนั่งบำเพ็ญ สมณธรรมไม่ยอมเลิก ท่านปรารถนาจะทำบุญกับพระเถระ จึง รีบกลับบ้าน ให้คนในบ้านปิ้งเนื้อที่ได้มาเมื่อวาน เมื่อสํารับ
เรื่องนี้เล่าถึงนายพรานที่มีศรัทธาเข้าร่วมทำบุญกับพระเถระ แม้ในวันที่ฝนตก เมื่อถวายอาหารแก่พระเถระพร้อมทั้งดอกไม้ที่เก็บมา จากนั้นพระเถระได้ให้พรนายพราน ขณะที่เขาอธิษฐานทั่วถึงการทำบุญในอนาคต โดยหวังว
ธรรมะเพื่อประช
238
ธรรมะเพื่อประช
ธรรมะเพื่อประช ยิ่งให้ยิ่งได้เพิ่ม ๒๓๗ จึงแนะวิธีทำสมาธิภาวนาด้วยการบอกอาการ ๓๒ เป็นอารมณ์ นายพรานได้นําคําสอนของพระเถระกลับไปปฏิบัติที่บ้าน พร้อม ทั้งตั้งใจสั่งสมบุญกุศลตลอดชีวิต เมื่อละจากโลก ท่านได
เนื้อหานี้กล่าวถึงการทำสมาธิภาวนาโดยอ้างอิงถึงพระเถระและการปฏิบัติที่นำไปสู่การเข้าถึงบุญกุศลในชีวิต หลังจากละจากโลกไปแล้ว กลายเป็นเทวดาในเทวโลก และกลับมาเกิดในสกุลมหาเศรษฐี ผู้มีโชคดีที่ได้รับการดูแล